Ceza Hukuku


Hukuk sistemi içerisinde suç sayılan fiillerin ve bunlara uygulanacak cezaların temelini oluşturan hukuk dalına Ceza Hukuku diyoruz. Dar anlamda Ceza Hukuku sadece suçları ve bunlara uygulanacak yaptırımları ele alırken, geniş anlamda Ceza Hukuku bu unsurların yanında ceza muhakemesini ve infazını da kapsamına alır.

Ceza Hukuku, ilk çağlarda insanların birbirlerine ihtiyaç duymalarıyla birlikte oluşturdukları topluluklarla beraber ortaya çıkmıştır. Bu dönemlerde topluluğa zarar veren davranışların liderin keyfi uyguladığı yaptırımlarla cezalandırılması uygulaması mevcut iken devletlerin ortaya çıkmasıyla otoriteyi eline geçiren devlet cezalandırma yetkisine sahip oldu. Roma Hukuku’ndaki kanunlaştırma hareketleriyle suç ve cezaların belirlenmesi fikrinin filizlenmesi sonucu bu konudaki felsefi düşüncelerin de etkisiyle kanunlaştırma hareketleri meydana gelmiş ve Ceza Hukuku’na dair son fikirler de şekil almaya başlamıştır. Buna göre bu alanda tarihsel gelişim itibariyle, kişisel ve içinde bulunulan duruma göre değişen uygulamalardan objektif, genel ve soyut kurallara doğru bir yönelim gerçekleşmiştir.

Hukuk disiplininin amacı olan kurallara dayalı bir düzen oluşturmak suretiyle adaleti sağlamak unsurunun, bu düzeni korumak noktasında başvurduğu bazı yöntemler bulunmaktadır. Ceza Hukuku bu düzene aykırı fiillerin ve bunlara karşı uygulanacak yaptırımların belirlenmesini konu edinen hukuk dalıdır. Bu hukuk dalının amacı noktasında bazı tartışmalar yapılmış ve bu konuda belli başlı teoriler ortaya çıkmıştır.


Ceza Hukuku’nun en tartışılan noktalarından biri de cezaların miktarıdır. Bu hukuk dalının ilk ortaya çıkışından itibaren uzun bir süre boyunca suç kabul edilen fillerin karşılığında verilen cezalar abartılı derecede çok olmakla birlikte, zamanla bu cezalar insan onuru, kişinin pişman olma ihtimali gibi etkenlerle yumuşatılmıştır. Bu noktada cezalandırmanın amacı tartışmaları da bu konuya etki etmiş, ceza miktarının belirlenmesinde suçluyu topluma geri kazandırma fikrinin de göz önünde bulundurulması sağlanmıştır.

Ceza Hukuku’nun, temelini oluşturan belli başlı ilkeleri bulunmaktadır. Bunlardan en önemlisi olarak suçta ve cezada kanunilik ilkesini gösterebiliriz. Bu ilkeye göre; bir fiilin suç oluşturulabilmesi ve cezalandırılabilmesi için o fiilin ve cezasının kanunda açık bir biçimde suç olarak düzenlenmesi gerekir. Bu ilkenin idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza oluşturma yasağı, örf ve adet hukukuna göre ceza yasağı, suçların ve cezaların kanunda açıkça belirtilmiş olması zorunluluğu, kıyas yasağı ve geriye yürüme yasağı şeklinde sonuçları bulunmaktadır.

Yeşildere Hukuk